De inwoners van Zandhoven ontvangen in de week van 21 februrai de nieuwe mobiliteitsfolder!

Wat staat erin?

In maart 2021 lanceerden we een grote mobiliteitsbevraging. Via deze bevraging kon men knelpunten en goede ideeën doorgeven om je te verplaatsingen in Zandhoven. We kregen 475 reacties!

In september en oktober werden er 7 buurtbabbels georganiseerd onder andere in Hooidonck, Pulle, Viersel, Zandhoven Dorp, Massenhoven, Pulderbos, Pulderbos Reva en het Binnengebied.

Een overzicht van de verschillende proefopstellingen die er zullen komen.

Een overzicht van de permanente opstellingen die er zullen komen.

In 2020 gebeurden hier 2 zware ongevallen waarbij fietsers betrokken waren. Samen met enkele buurtbewoners gingen we aan de slag.

Het studiebureau Suunta (dat ook ons mobiliteitsplan opmaakt) zorgde voor een knelpuntenanalyse. Deze analyse zal de basis vormen om in 2021 nog andere veilige fietsoversteken te realiseren. De analyse kan je nalezen op onze website.
Na overleg met de buurgemeente Grobbendonk wordt het kruispunt aangepast in eigen beheer. Op deze manier verhogen we de verkeersveiligheid.

Samen gaan we op weg en schrijven we een nieuw mobiliteitsverhaal voor Zandhoven. We werken aan thema’s die voor iedereen herkenbaar en waardevol zijn.

Waarom een ambitienota?

Het mobiliteitsplan van Zandhoven dateert van november 2001. Zandhoven was één van de eerste gemeenten met een uitgewerkt mobiliteitsplan op maat van de gemeente. Het plan gaf een situering van Zandhoven in de grotere context, maakte een categorisering van de wegen op en werd vervolledigd met een actieplan om concreet benoemde verbeterpunten aan te pakken. Het gaf een eerste leidraad van

wat mobiliteit in een gemeente als Zandhoven is en wat het zou kunnen zijn. Dit plan werd nog eens verdiept in 2009 én in 2015 telkens via een spoor 2. Normaal gezien zou in 2015 een volledig vernieuwd mobiliteitsplan (spoor 1) uitgewerkt worden, maar omwille van de zeer ingrijpende werken aan de N14, kozen zowel de GBC als de RMC terug voor een kortere versie via spoor 2. Ondertussen zijn de werken op de N14 ver gevorderd en zijn de plannen voor fase IIIb zo goed als definitief geworden. Sindsdien zijn er ook vele andere ontwikkelingen geweest, zowel op vlak van ruimtelijke ordening en het algehele begrip mobiliteit waarbij zowel de weggebruikers, de modi en de wetgeving veranderden.

Het vorig plan heeft dus nog steeds enkele goede basislijnen, maar is in vergelijking met de recentere plannen van gelijkaardige gemeenten behoorlijk voorbijgestreefd. Vooral op vlak van communicatie, sensibilisering en participatie is er een groot hiaat. We zijn er vandaag van overtuigd dat dat nu immers de aspecten zijn die nog meer dan het plan zelf moeten bijdragen tot een goede mobiliteit in onze gemeente. Een plan dat enkel top down gemaakt en beslist wordt, is niet meer van deze tijd.

Mobiliteit kruipt immers waar het niet gaan kan. Het verandert van vorm, krijgt nieuwe technologische snufjes en kent steeds meer gebruikers. Iedereen is een gebruiker van mobiliteit: kinderen die te voet, met de step of met de fiets naar school of naar de jeugdbeweging gaan, ouders die hun dagelijkse woonwerkverkeer doen en ondertussen de kernen doorkruisen om familie te bezoeken en boodschappen te doen, leveranciers die onze handelskernen bevoorraden, busverbindingen die door onze centra lopen – of net niet meer – en bezoekers die van “het land van Playsantiën” genieten.

Tevens vormt de gewestweg, de N14, en de (files op) de twee autosnelwegen, (E313 en E34) voor druk bereden verkeersaders met heel wat sluipverkeer tot gevolg. Dit vormt een kluwen aan gebruikers, doelen, meningen, expertises en ontwikkelingen. Ook het maatschappelijk kader is onderhevig aan enkele grote veranderingen.

Koning auto staat onder druk en zelfs bij de trouwste onderdaan begint soms twijfel toe te slaan. Dit wordt mee veroorzaakt door de immense druk op de publieke ruimte, het constant groeiend filenetwerk en de klimatologische veranderingen. Het is voor iedereen wel duidelijk dat er iets moet veranderen. Dat maakten de klimaatbetogingen ook duidelijk.

Wat de precieze oplossing is, is een ander verhaal. Zandhoven wil, na het goed onthaal van het masterplan, opnieuw een plan voorleggen en een proces starten dat inspirerend kan zijn voor gemeenten met een gelijkaardig profiel.

Want ondanks het feit dat Zandhoven 5 relatief rustige dorpskernen heeft, heeft ze dezelfde uitdagingen als veel omliggende steden en gemeentes:

– De dorpskernen worden meer en meer gebruikt door sluipverkeer. De vrachtwagens die door de centra rijden, worden als zeer hinderlijk ervaren en woonstraten kreunen onder het toenemend verkeer met onaangepaste snelheden.

– Het openbaar vervoer is onvoldoende en niet afgestemd op onze deelgemeenten met uitdagingen in functie van de basisbereikbaarheid

– Bovenlokale fietsverbindingen hebben kwaliteits- en kwantiteitsuitdagingen. O.a. de fiets-o-strade, via het jaagpad van het Albertkanaal, is niet volledig uitgerust voor die functie.

– Uitbouw van verschillende mobipunten;

– Omgaan met verschillende vervoersmodi en het realiseren van een duurzame modal shift (smart mobility, elektrische mobiliteit, deelmobiliteit, …)

– Omgaan met stijgende parkeerdruk en impact op beschikbare ruimte en leefbare kernen

– De vervoerregio’s zullen de loop van het openbaar vervoer weldra hertekenen.

– Gemeentelijk Mobiliteitsbeleid afgestemd op lokaal ruimtelijk beleid en bovenlokaal mobiliteitsbeleid

– Voorzien van een inclusief mobiliteitsbeleid : van ‘8 tot 80’, voor iedereen en vooral op maat van de mens. Deze uitdagingen kunnen echter, samen met de potenties die werden blootgelegd in het masterplan, worden omgedraaid naar troeven waarin Zandhoven veel te bieden

heeft voor haar inwoners met o.a.:

– De gewestweg biedt – na volledige realisatie – een vlotte verbinding met de bovenliggende wegennetten, de E313 en de E34

– Een uitgebouwde fiets-o-strade naast het Albertkanaal, vult het bovenlokaal functioneel fietsroutenetwerk aan met een snelle verbinding naar Antwerpen en Herentals; Het wegwerken van de missing link in Oelegem kan wonderen doen voor de fietsende werknemers.

– Zandhoven kan met het vooronderzoek van het nieuwe mobiliteitsplan het vervoer op maat goed inschatten en in de vervoersregio Antwerpen een doordachte stem uitbrengen.

Vergeten we hier trouwens ook niet de verschillende provinciale plannen : Mobiliteit in de Noorderkempen en Mobiliteit in de Midden- Kempen, waaraan Zandhoven telkens meewerkte. Ook deze visies werden door onze gemeente gedragen.

– Leefbare dorpskernen met aangepast vervoersregime die onderling met elkaar op multimodale wijze verbonden. Een eerste stap, om een antwoord te bieden aan bovenstaande uitdagingen, nam Zandhoven in april 2019 in de gemeentelijke begeleidingscommissie (GBC) met de evaluatie (sneltoets) van het huidige mobiliteitsplan. Al snel was de conclusie: spoor

1: volledige vernieuwing van het mobiliteitsplan. Dit werd in mei 2019 bevestigd door de RMC. Kernbegrippen, ambities, participatie en trends en tendensen moeten nu besproken worden met als doel samen de aanzet te vormen voor een robuust kader, een scherp gestelde ambitie, waarmee Zandhoven op zoek gaat naar een partner om dit verder vorm te geven als nieuw mobiliteitsplan.

Het einddoel?

Met een vernieuwd mobiliteitsbeleid wil Zandhoven de lat hoog leggen en hiermee een ruimer kader bieden dan de wettelijke vereisten en de technisch vastgelegde details. Het belangrijkste is dat de gemeente een duidelijke richting uit wil en dit aan de burger, politiek en gebruikers kan communiceren.

Dit vernieuwd mobiliteitsbeleid heeft dan ook als doel te komen tot een werkbaar instrument waarmee Zandhoven een proces van gedragsverandering in gang zet; de modal shift faciliteert en ambitieus genoeg is om de komende uitdagingen op vlak van mobiliteit, ruimtelijke ordening, leefkwaliteit en klimaatdoelstellingen het hoofd te bieden.

De kern is dan ook niet enkel ‘mobiliteit’. Het gaat om het doorgronden van het verplaatsingsgedrag, het waarom en de mogelijke beïnvloeding van de wijze waarop dit gebeurt. Autogebruik is immers niet (of moeilijk) weg te denken uit het dagelijks leven van velen. Dat is ook niet meteen de doelstelling. Wel wil Zandhoven haar inwoners er bewust van maken dat er nog andere manieren van verplaatsing mogelijk zijn. Dat de fiets, de bus, de trein of zelf maar te voet gaan, niet persé trager is dan de auto.

En naast de snelheid wil Zandhoven ook opnieuw kwaliteit aanbieden en aantonen dat functionaliteit niet steeds hoeft te primeren. Het onderweg zijn wordt nu vaak als tijdverlies gezien terwijl er zoveel mogelijkheden zijn om van de reis te genieten.Voor zowel inwoners als bezoekers zijn de verschillende troeven die Zandhoven te bieden heeft zowel op recreatief vlak, maar ook op gebied van handel en plaatselijke bedrijvigheden (met inbegrip van onze zorgcentra) en de vele fiets- en wandelverbindingen voor woon-en werkverkeer een voorbeeld van aangenaam reizen.

Zandhoven behaalde zijn tweede SAVE – label en volgt momenteel het traject “verkeersvriendelijke gemeente” van de provincie Antwerpen.

Het STOP-principe is bijgevolg genoegzaam bekend en dient als eerste leidraad

gebruikt te worden bij elke nieuwe ruimtelijke ontwikkeling, evenementenorganisatie, omleiding en inrichting van de wegen. Een gezond mobiliteitssysteem stelt de actieve mens centraal. Dat bereik je door in te zetten op het STOP-principe. Dat betekent dat je bij de planning en inrichting van de publieke ruimte eerst aandacht hebt voor stappers, dan voor trappers en het openbaar vervoer, en pas daarna voor de personenwagens. In de praktijk zien we dat te weinig gebeuren. Niet voor niets is België koploper in fijn stof gerelateerdeastma.

Het plan dient op maat gemaakt te worden van alle weggebruikers en niet enkel in functie van de wagen. Het dient een proces op gang te brengen om het ook bij de herinrichting van een straat te hebben over een ‘publieke ruimte’ en niet zozeer over een straat voor de wagen. De publieke ruimte is immers het eerste waarmee burgers in aanraking komen wanneer ze hun woning verlaten. Het is een platform om je te verplaatsen, te winkelen, te spelen of een praatje te maken met de buren. De mensen hechten meer en meer belang aan het uitzicht en gebruiksgenot ervan. Goede publieke ruimten dragen niet enkel bij aan de lokale leefkwaliteit maar ook aan een brede waaier bovenlokale beleidsvelden: verkeersveiligheid, duurzame verplaatsingen, integraal waterbeleid, natuur en milieu, volksgezondheid, een sterk dorp met een goed draaiende economie, enz.. De kwaliteit ervan hangt samen met de fysieke inrichting.

Nu is het tijd om deze en andere doelstellingen te verwezenlijken met ambitie en een nieuw mobiliteitsbeleid. Het is immers niet voldoende om enkel de fietspaden te voorzien vanuit de ambitie om meer te fietsen. De infrastructuur moet ‘leven’ in het hart van de gemeente, haar ambtenaren en politiekers en zij zullen het voorbeeld moeten geven aan de burgers.

…

Een deel van onze doelstellingen zitten vervat in deze 3 labels.  We gebruiken ze om projecten en plannen van het komende jaar verder toe te lichten

Verkeersveilige omgeving

Zandhoven wil een veilige gemeente zijn waar niemand slachtoffer wordt van verkeer. Schoolomgevingen veiliger maken en snelheden terugdringen behoren onder meer tot de ambitie.

Verblijfskwaliteit

De publieke ruimte van Zandhoven moet uitnodigen om er te verblijven. Meer ruimte voor ontmoeting, spel en beweging in een gezonde lucht staat hoog op de agenda.

Duurzame keuzes

Zandhoven trekt de duurzame kaart en zet in op actieve mobiliteit. Het aanmoedigen van stappen, trappen en gebruik van openbaar vervoer maakt onlosmakelijk deel uit van het nieuwe mobiliteitsplan.

Zandhoven
In onze gemeente beschikt 99% van onze inwoners over één of meerdere wagens. Dat is een stuk hoger dan gemiddeld in Vlaanderen. Het zorgt voor een verzadiging van onze wegen, een beslag op de openbare ruimte en gezonder worden we er ook niet van.
Daarnaast beschikt 93% van onze inwoners over minstens één fiets. Mensen maken steeds meer duurzame keuzes door met de fiets te gaan winkelen of met de fiets of het openbaar vervoer naar het werk te gaan, en dat is hoopvol voor de toekomst!

Onze regio

Met Routeplan 2030wil Vervoerregio Antwerpen haar mobiliteitsbeleid vormgeven. In dit mobiliteitsplan worden de visie, de maatregelen en het uiteindelijke programma uitgeschreven. De 32 gemeenten, waaronder Zandhoven, werken daarvoor nauw samen met de Vlaamse overheid. 

Het Routeplan 2030 geeft invulling aan de beleidsambitie van de Vlaamse regering om het aandeel van de duurzame (combi-)verplaatsingsmodi (te voet, per fiets, met trein, tram en/of bus en passagiers in de wagen) voor de hele Vervoerregio Antwerpen te laten groeien tot minstens 50%, ofwel het aandeel van de auto terug te brengen tot onder de 50%.

Meer info op https://routeplan2030.be/

Aan de start van het nieuwe, gemeentelijke mobiliteitsplan, werd een ambitienota opgemaakt waarin de verschillende doelstellingen geformuleerd werden.  

De overheid heeft beslist dat vanwege het verhoogd risico op een mogelijke besmetting met het coronavirus (Covid-19), evenementen geannuleerd moeten worden. Daarom heeft de gemeente en de veiligheidspartners beslist dat het kick-off event van het nieuwe mobiliteitsplan geannuleerd zal worden. Van zodra er meer nieuws is over de situatie zal er een nieuwe datum gecommuniceerd worden

Op dinsdag 24 maart om 19u30 geven we de officiële aftrap van Zandhoven Schakelt in Zaal De Populier. Je bent er van harte welkom om:

– je bezorgdheden en ideeën over de mobiliteit en leefbaarheid in Zandhoven te delen.
-te horen hoe zo’n nieuw mobiliteitsplan in zijn werk gaat.
-meer te weten over hoe je kan meewerken en meedenken.
-samen met andere inwoners van gedachten te wisselen bij een hapje en een drankje.

Hopelijk zien we je daar! Hoe meer input we krijgen van onze inwoners hoe beter!

Samen schakelen we een versnelling hoger voor een nieuw mobiliteitsplan.

Hoe ga jij naar het werk, naar de winkel, naar school … ? Gaat dat vlot of eerder frustrerend traag? En hoe zou het beter, veiliger en aangenamer kunnen? Het zijn allemaal vragen waar we van jou als Zandhovenaar en inwoner van de deelgemeenten een antwoord op willen. Waarom? Omdat we op basis van jouw kennis en input een nieuw mobiliteitsplan gaan opstellen.

Zandhoven is de eerste Vlaamse gemeente die Telraam gebruikt om zijn mobiliteitsbeleid volledig open te stellen voor oplossingen en feedback van zijn bewoners. Spannend? Zeker, maar we mogen er ook trots op zijn. Onder de noemer “Zandhoven Schakelt” zetten we de komende 2 jaar, samen met jou en alle inwoners, onze schouders onder dit plan. Door alle ideeën en inzichten van alle inwoners uit de 5 deelgemeenten aaneen te schakelen komen we uiteindelijk tot een overkoepelend, ambitieus, nieuw mobiliteitsplan.

Mobiliteit, een heet hangijzer

Iedereen verplaatst zich wel eens: te voet, met de fiets, met de auto, de bus …  Dat betekent dat haast iedereen ook een mening heeft over mobiliteit. Bovendien heeft niet iedereen dezelfde noden of wensen. Mobiliteit is dus niet meteen een gemakkelijk thema. Maar moeilijk gaat ook, en we geloven dat een mobiliteitsplan met de inbreng van alle inwoners een beter plan wordt. Dus nemen we voldoende tijd om te luisteren naar jou én naar elkaar.

Hoe pakken we dat aan?

Op dinsdag 24 maart om 19u30 geven we de officiële aftrap van Zandhoven Schakelt in Zaal De Populier. Je bent er van harte welkom om:

• je bezorgdheden en ideeën over de mobiliteit en leefbaarheid in Zandhoven te delen
• te horen hoe zo’n nieuw mobiliteitsplan in zijn werk gaat
• meer te weten over hoe je kan meewerken en meedenken
• samen met andere inwoners van gedachten te wisselen bij een hapje en een drankje

Wat staat er nog te gebeuren?

1. Mobiliteitsonderzoek

Naast jouw ervaringen zijn ook objectieve gegevens heel belangrijk om de juiste beslissingen te kunnen nemen. Een studiebureau brengt daarom de huidige situatie in kaart en onderzoekt knelpunten en kansen voor een betere mobiliteit. Hoeveel verkeer komt er door een straat? Welke wegen   zijn er en welke functie hebben ze? Hoe zit het met de infrastructuur voor de verschillende weggebruikers.

2. Telraam

Vergeet het klassieke telraam met kralen van vroeger. Het Telraam dat we voor Zandhoven Schakelt inzetten, is een superhandig en hoogtechnologisch toestel dat al het verkeer in een straat telt: voetgangers, fietsers, auto’s en grote voertuigen. Telraam meet ook de snelheid. Al die meetgegevens worden verzameld op www.telraam.net en iedereen kan ze vrij bekijken. 

Interesse om ook zo’n Telraam aan je raam te hangen? Kom dan zeker op 24 maart naar de start van Zandhoven Schakelt in zaal De Populier en schrijf je in. We verdelen 80 Telramen over evenveel strategisch gekozen adressen zodat we een goed zicht krijgen op de verkeersstromen en mogelijke knelpunten. Hier vind je meer informatie over de voorwaarden om mee te doen: http://bit.ly/telraamvoorwaarden

Ben jij erbij dan krijg je in april 2020 alle uitleg over de installatie en de werking van Telraam. In juni volgt een tweede workshop om de data die de Telramen hebben verzameld samen te analyseren.

3. Raambabbels

Niet iedereen is fan van grafiekjes of cijfertjes. Niet iedereen geraakt in de vergaderzaal. Daarom komen we naar je toe en organiseren we in september en oktober Raambabbels in elke deelgemeente. Tijdens zo’n Raambabbel geven we uitleg bij de meetgegevens van de Telramen. En op basis van die tellingen gaan we met elkaar in gesprek over de mobiliteit en de leefbaarheid van jouw buurt. We luisteren met plezier naar jouw ideeën om het beter te maken.

4. Testopstellingen

Komen er uit de Raambabbels concrete ideeën die de moeite waard zijn om te testen, dan werken we een testopstelling uit. Van januari tot april 2021 experimenteren we op verschillende plaatsen met oplossingen die inwoners hebben aangereikt. De Telramen blijven ondertussen het verkeer tellen en de snelheid meten zodat iedereen kan volgen welke impact een testopstelling heeft.  

Een nieuw mobiliteitsplan

In mei 2021 is het tijd voor een grondige evaluatie van de testopstellingen. Welke werken goed? Welke niet? En wat is de uitkomst van het mobiliteitsonderzoek? Met alle input van Telraam, Raambabbels, de testopstellingen en het mobiliteitsonderzoek, werkt het studiebureau een nieuw mobiliteitsplan uit. Tegelijkertijd starten we ook met de planning van de voorgestelde maatregelen en ingrepen voor een gezondere en vlottere mobiliteit.

Vragen?

Dat niet alles van bij het begin duidelijk is, is meer dan normaal. Daarom kan je, van bij de start van Zandhoven Schakelt, met al je vragen en bezorgdheden bij ons terecht.

We zijn alvast blij dat we mogen rekenen op je enthousiasme en ideeën en ook een beetje op je geduld. Samen schakelen we een paar versnellingen hoger voor een nieuw mobiliteitsplan.

Klaar? Start!